Danas slavimo Međunarodni dan žena poznatiji kao Osmi mart, praznik posvećen svim damama, a na današnji dan dogodili su se i drugi značajni događaji.
Osmi mart nastao je kao dan sećanja na borbu za ekonomsku, političku i socijalnu ravnopravnost žena i muškaraca.
Godine 1908. u Njujorku, 15.000 žena izašlo je u protestnu šetnju, zahtevajući bolje plate, kraći radni dan i pravo glasa. Ovaj talas nezadovoljstva uzburkavao je američko društvo i naredne godine, na inicijativu Socijalističke partije Amerike, 28. februara 1909. obeležen je prvi Dan žena.
Prve javne demonstracije žena zaposlenih u industriji odeće i tekstila dogodile su se mnogo ranije, 8. marta 1857. u Njujorku. Tekstilne radnice su protestvovale zbog loših radnih uslova i niskih plata. Demonstrante je rasterala policija, a dva meseca kasnije, te iste žene su osnovale sindikat. Dan žena se obeležava i kao uspomena na požar u tekstilnoj fabrici „Triangle Shirtwaist“, koji se dogodio u Njujorku 1911. godine, a toga dana poginulo je preko 140 žena.
Foto: Pixabay.com
Avgusta 1909. godine organizovana je Međunarodna konferencija žena socijalističke Druge internacionale. Inspirisana američkim događajem, Nemica Luiz Cic predložila organizovanje Međunarodnog dana žene.
Luiz Cic nije svoje ideje sprovela u delo, a inicijativu za taj praznik preuzela je nemačka feministkinja i komunistkinja Klara Cetkin.
Ona se borila za prava žena od 1889. godine, a predlog je javno iznela tog avgusta u narodnoj kući, danas poznatoj kao Ungdomshuset.
Prvo obeležavanje dana bilo je 18. marta 1911. godine u Austriji, Nemačkoj, Švajcarskoj i Danskoj, dok su ga obeležile mnoge demonstracije uz feministkinje širom Evrope.
Ovaj praznik je prihvaćen u svim socijalističkim zemljama nakon što je Aleksandra Kolontaj ubedila Lenjina da ovaj praznik prihvati kao državni. Tu praksu je preuzela i posleratna SSSR i njene saveznice, uključujući i SFRJ.
Foto: Pixabay.com
Prva proslava u našoj zemlji održana je u Beogradu, u tadašnjem Narodnom domu, 1914. godine.
Međunarodni dan žena je kao osmi mart – po prvi put tačno određeni datum, prihvaćen 1917. godine. Ujedinjene nacije su od 1975. godine, koju su proglasile za Međunarodnu godinu žena i službeno počele obeležavati Međunarodni dan žena.
ZBOG ČEGA JE JOŠ VAŽAN 8. MART
Iako je 8. mart kao Dan žena, neverovatno je koliko se još značajnih događaja zbilo upravo ovog datuma.
Na ovaj dan 1817. godine osnovana je Njujorška berza, koja je u svetu poznata kao Vol strit.
U Beogradu je na 8. mart 1846. godine otvorena i prva čitaonica u Srbiji, njen prvobitni naziv bio je Srpsko čitalište, a kasnije je promenjeno u Čitalište beogradsko.
Foto: Pixabay.com
Na isti dan 1979. godine kompanije iz Holandije Filips je predstavila svoj prvi kompakt disk, međutim od tada je prošlo oko dvadeset godina dok ova tehnologija nije zaživela.
Godine 1942. japanske trupe su u Drugom svetskom ratu zauzele glavni grad Burme Rangun, dan nakon što su grad napustili Britanci.
U Južni Vijetnam se 1965. godine iskrcalo 3.500 američkih marinaca, čime je počelo masovno uključenje kopnenih trupa SAD u Vijetnamski rat. Početkom 1968. broj američkih trupa u Južnom Vijetnamu popeo se na 525.000.
Više od 100 intelektualaca iz celog sveta je 1994. godine potpisalo Apel svim evropskim vladama i UN zahtevajući da spreče masakre u Bosni i na teritoriji cele bivše Jugoslavije i da SR Jugoslavija preda teško naoružanje UN. Ukoliko jugoslovenske vlasti to odbiju, zatraženo je da se njeno naoružanje uništi bombardovanjem iz vazduha, „maksimalno štedeći ljudske živote“.
